[New] Những nguyên nhân gây vàng da và cách nhận biết vàng da do ung thư gan update 2020

Vàng da là khi làn da bên ngoài không còn hồng hào mà chuyển màu vàng là do sắc tố mật (bilirubin) tăng ở trong máu. Vàng da thường kèm theo niêm mạc và kết mạc mắt cũng bị vàng. Đáng nói, vàng da có thể là dấu hiệu của bệnh ung thư gan.

 

Nguyên nhân gây vàng da

Hiện tượng vàng da có thể do sinh lý hoặc bệnh lý. Vàng da sinh lý thường xuất hiện ở trẻ sơ sinh (trong 1 tháng tuổi) do tăng bilirubin gián tiếp. Đây là hiện tượng khá phổ biến, khoảng 25-30% trẻ đủ tháng và đa số trẻ non tháng chào đời có biểu hiện vàng da sinh lý. Nguyên nhân vàng da sinh lý có thể do sữa mẹ, do tắc nghẽn ống tiêu hóa hoặc có bất thường trong suy giáp trạng bẩm sinh.

 

Những nguyên nhân gây vàng da và cách nhận biết vàng da do bệnh gan

Vàng da sinh lý ở trẻ sơ sinh.

 

Vàng da bệnh lý là triệu chứng thường gặp ở người mắc các bệnh về gan, mật. Vàng da do tắc nghẽn (viêm) đường dẫn mật như bệnh u đường mật ngoài gan, ung thư đầu tụy… U đường mật ngoài gan thường gặp nhất là ung thư bóng Vanter, ung thư đường mật với biểu hiện lâm sàng là đau quặn gan không điển hình và có sốt do tắc mật. Tương tự, ung thư đầu tụy thường xảy ra ở nam giới trên 60 tuổi, người có tiền sử viêm tụy mạn hoặc đái tháo đường gây vàng da đậm do tắc mật tăng dần.

Vàng da do ung thư đường mật trong gan với triệu chứng vàng da từ từ và rất chậm, thường xảy ra kết hợp với một điểm bất thường bẩm sinh trong đường mật như nang ống mật chủ, viêm xơ đường mật nguyên phát.

Vàng da do sỏi đường mật thường có triệu chứng điển hình là đau, sốt, vàng da của tam chứng Charcot. Khi đi khám xác định gan to, túi mật to và đau. Một số nguyên nhân khác cũng gây vàng da như ung thư túi mật, hạch di căn chèn vào đường mật, ung thư gan, lao gan hoặc sán lá gan…

Vàng da bệnh lý do tổn thương tế bào gan như viêm gan cấp do virus A,B,C,D,E,G, viêm gan Cấp do rượu, viêm gan do thuốc. Thông thường bệnh tiến triển qua 3 giai đoạn. Giai đoạn trước vàng da có biểu hiện tương tự bệnh cúm. Giai đoạn vàng da có biểu hiện vàng da rõ rệt, phân bạc màu, gan to không đau, lách hơi to diến tiến thành viêm gan do virus, viêm gan mạn tính.

 

Những nguyên nhân gây vàng da và cách nhận biết vàng da do bệnh gan

Có nhiều nguyên nhân bệnh lý gây vàng da.

Vàng da có thể do bị thiếu máu vì mắc tan máu bẩm sinh hoặc mắc phải có nguyên nhân tại hồng cầu hoặc ngoài hồng cầu. Hồng cầu bị phá hủy trực tiếp màng tế bào tương tự như cơ chế bệnh sốt rét hoặc do biến dạng hồng cầu như trong bệnh hồng cầu hình lưỡi liềm, hoặc do giảm sức bền hồng cầu thứ phát do bất thường biến dưỡng. Những người mắc các bệnh này có đặc điểm da vàng nhạt, biểu hiện kín đáo nên khó phát hiện, tình trạng thiếu máu tái phát nhiều lần.

Một bệnh lý nhiễm trùng nhiễm khuẩn như sốt rét, nhiễm xoắn khuẩn Leptospira hoặc nhiễm khuẩn huyết cũng có có triệu chứng vàng da. Người bệnh sốt rét thường chỉ vàng da nhẹ đi kèm hiện tượng rét run. Nếu da vàng kèm niêm mạc mắt sung huyết, có màu vàng đỏ, đau cơ, chảy máu dưới da… đó là đặc điểm của sốt xoắn khuẩn Leptospira. Nếu bị nhiễm khuẩn huyết do E. coli, tụ cầu… thường có biểu vàng da, sốt kéo dài, gan to ít, không đau, xét nghiệm bạch cầu tăng cao.

Ngoài ra, vàng da còn do nhiều nguyên nhân khác ít gặp như mắc hội chứng Gilbert, bệnh thiếu hụt men chuyển hóa bilirubin, sốt hồi quy, viêm phổi thùy, thương hàn, viêm ruột thừa.

Vàng da do ung thư gan

Vàng da là một trong những dấu hiệu điển hình nhất báo hiệu các vấn đề ở gan. Ngay từ giai đoạn viêm gan, xơ gan, người bệnh đã biểu hiện vàng da. Gần như các trường hợp bệnh lý khác chỉ gây vàng da thể nhẹ nhưng ở người bệnh ung thư gan còn gây vàng kết mạc mắt, lòng trắng mắt bắt đầu chuyển sang màu vàng. Nếu nhận thấy da bị vàng, kết mạc mắt cũng chuyển màu vàng hãy nghĩ ngay tới ung thư gan.

 

Những nguyên nhân gây vàng da và cách nhận biết vàng da do bệnh gan

Người bị ung thư gan thường bị vàng da và một số biểu hiện khác đi kèm.

Bên cạnh vàng da, ung thư gan còn gây ra nhiều triệu chứng khác đồng thời như ngứa da, mẩn ngứa, dễ bầm tím không rõ nguyên nhân. Nước cổ trướng màu vàng xanh như mật, có thể là nước máu do ung thư di căn đến màng bụng.

Một số biểu hiện đi kèm ở người ung thư gan: chướng bụng như đầy hơi khó tiêu, cảm giác chán ăn, trước đây ăn nhiều thì không còn ngon miệng, sưng chân và mắt cá chân, nước tiểu sẫm màu. Lưu ý hầu hết các trường hợp có triệu chứng rõ ràng ra ngoài, bệnh đã chuyển nặng tiến triển nặng.

 

Do vậy khi có biểu hiện vàng da bất thường cần tìm tới các cơ sở y tế lớn để thăm khám. Người bệnh sẽ được làm các xét nghiệm máu về sắc tố mật, men gan và các kỹ thuật lâm sàng khác như siêu âm, chụp cắt lớp vi tính CT, chụp cộng hưởng từ MRI, chụp đường mật ngược dòng… để xác định chính xác bệnh.

 

40.000 người tử vong mỗi năm vì bệnh viêm gan. Video: VTC

 

 

Hà Ly (t/h)

 

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *