[New] Tại sao họ Nguyễn ở lại nhiều đến vậy? update 2020

Là dấu hiệu để nhận biết người Việt khi ra nước ngoài

 

Họ Nguyễn của Việt Nam được xếp vị trí thứ 3 trong top 10 họ phổ biến nhất thế giới, chiếm 30% dân số và là dòng họ phổ biến nhất Việt Nam cũng như hải ngoại với ước tính 36 triệu người (hơn 1/3 dân số Việt Nam) mang họ Nguyễn. Tình trên thế giới ước tính họ Nguyễn có khoảng 90 triệu người.

 

Theo cuốn Họ và Tên người Việt Nam soạn bởi Tiến sĩ Lê Trung Hoa được Nhà xuất bản Khoa học xã hội xuất bản (2005), những họ phổ biến nhất Việt Nam là:

Mức độ áp đảo của họ Nguyễn – dựa trên tỷ lệ phần trăm, thậm chí còn vượt qua cả mức độ phổ biến của họ Kim và họ Park ở Hàn Quốc/Triều Tiên, họ Singh và Patel ở Ấn Độ, và họ Smith và Jones ở các nước Anglo-Saxon.

 

các dòng họ tại việt nam

Biểu đồ các họ phổ biến nhất Việt Nam. (Ảnh: Twitter)

 

Danh sách tỉ lệ các dòng họ so với tổng dân số việt nam:

 

  • Nguyễn: 38,4%
  • Trần: 12,1%
  • Lê: 9,5%
  • Phạm: 7%
  • Hoàng/Huỳnh: 5,1%
  • Phan: 4,5%
  • Vũ/Võ: 3,9%
  • Đặng: 2,1%
  • Bùi: 2%
  • Đỗ: 1,4%
  • Hồ: 1,3%
  • Ngô: 1,3%
  • Dương: 1%
  • Lý: 0,5%

 

Theo thống kê của Wikipedia Tại Úc, họ Nguyễn đứng thứ 7 và là họ không bắt nguồn từ Anh phổ biến nhất tại đây. Tại Pháp, họ Nguyễn đứng thứ 54. Tại Mỹ, họ Nguyễn được xếp hạng thứ 57 trong cuộc Điều tra Dân số năm 2000, và là họ gốc thuần Á châu phổ biến nhất.

 

Một báo cáo của tổ chức Đội địa lý thế giới năm 2012 cho thấy Nguyễn là tên họ phổ biến thứ 4 thế giới sau Li (hoặc Lee – tức Lý), Zhang, và Wang của Trung Quốc. Hồi tháng 6/2003, truyền thông Australia đã đưa tin về việc họ Nguyễn đang trên đà thay thế họ Smith làm họ phổ biến nhất ở khu vực đô thị trong thập kỷ tới.

 

Khi ấy hãng News Limited Network nhận xét rằng họ Nguyễn đã được xếp hạng phổ biến thứ 2 ở Melbourne và thứ 3 ở Sydney – hai thành phố lớn nhất của Australia. Nhà nhân khẩu học Bernard Salt khi đó còn tự tin dự đoán với News Limited Network: “Họ Nguyễn sẽ thay thế Smith ở Melbourne và Sydney trong vòng 10 năm tới”.

Theo các nghiên cứu lịch sử, dòng họ Nguyễn có dân số đông nhất Việt Nam bắt nguồn từ hai nguyên nhân sau.

 

Âm mưu của Trần Thủ Độ

 

Vào thời Nam Bắc triều (420 – 589) Trung Hoa thiên hạ đại loạn. Vì để lánh nạn mưu sinh, một bộ phận gia tộc họ Nguyễn sống tại An Huy, Chiết Giang, Hồ Bắc… di cư sang Việt Nam. Bộ phận người này sinh sống ở Việt Nam, qua thời gian đã đồng hoá cùng dân bản địa để tạo nên thêm một bộ phận đáng kể người Việt có họ Nguyễn.

 

Sau đó vào thời Ngũ Đại (5 triều đại nối nhau cai trị Trung Nguyên: Hậu Lương, Hậu Đường, Hậu Tấn, Hậu Hán, Hậu Chu 907-960), dần dần lại có nhiều người họ Nguyễn di chuyển về phía Nam, bổ sung thêm vào số lượng người họ Nguyễn bản địa ở Việt Nam.

 

Sự phát triển của dòng họ lớn nhất Việt Nam cũng gắn liền quan hệ với triều đại nhà Trần. Trước triều Trần là giai đoạn trị vì của nhà Lý (1009 – 1225). Từ khi Lý Công Uẩn lên ngôi năm 1009 sau khi giành được quyền lực từ tay nhà Tiền Lê đến khi Lý Chiêu Hoàng bị ép thoái vị để nhường ngôi cho Trần Cảnh, tổng cộng là 216 năm.

 

Những năm đầu tiên, Trần Cảnh còn nhỏ tuổi, toàn bộ quyền hành của nhà Trần đều do một tôn thất vai chú của Trần Cảnh là Trần Thủ Độ nắm quyền. Trong thời gian này, Trần Thủ Độ đã làm một việc trực tiếp ảnh hưởng tới tên họ của người Việt.

họ nguyễn

Nguyên nhân đầu tiên có liên quan đến âm mư đoạt ngôi của Trần Thủ Độ (Ảnh dẫn theo thethaovanhoa.vn)

 

Ðời Trần Thái Tông (1232), sau khi đã đoạt ngôi nhà Lý, Trần Thủ Ðộ lấy lý do tổ nhà Trần tên Lý, đã bắt tất cả những người họ Lý là họ dòng vua vừa bị hoán vị còn trốn lẩn trong dân gian phải đổi thành họ Nguyễn.

 

Tuy nhiên ý đồ thật sự của Trần Thủ Độ là khai tử dòng vua Lý để không còn ai nhớ đến họ Lý nữa. Còn lý do vì sao khi đó ông lại lựa chọn họ Nguyễn để thay họ Lý, cho tới nay vẫn chưa được lý giải rõ, cũng có thể đó là lựa chọn một cách ngẫu nhiên.

 

Tuy nhiên trong sử sách chỉ ghi chép lại đơn giản như sau: “Sau khi nhà Trần nắm giữ quyền lực, tất cả những người mang họ Lý trong đất nước đều phải đổi sang họ Nguyễn”. Có một điều càng không thể tưởng tượng được, đó là đổi họ đã trở thành một tục lệ của người Việt Nam thời cổ đại. Cứ mỗi khi một triều đại mới được thay thế thì tất cả những người mang họ của triều đại trước sẽ phải sửa thành họ Nguyễn. Trong lịch sử Việt Nam, đã từng có nhiều sự kiện như vậy khiến số người mang họ Nguyễn đã nhiều lại càng nhiều hơn.

 

Năm 1232, nhà Lý suy vong, Trần Thủ Độ đã bắt con cháu của dòng họ Lý chuyển sang họ Nguyễn. Khi Hồ Quý Ly lật đổ nhà Trần, ông ấy đã giết hại rất nhiều con cháu họ Trần. Vì thế, sau khi nhà Hồ sụp đổ, con cháu của họ Hồ vì sợ trả thù nên tất cả đã đổi sang họ Nguyễn.

 

Năm 1592, nhà Mạc suy tàn, con cháu của dòng họ Mạc cũng lại đổi họ sang Nguyễn. Khi triều đại nhà Nguyễn nắm quyền năm 1802, một số con cháu họ Trịnh cũng vì sợ trả thù nên lần lượt đổi hết họ sang Nguyễn, số còn lại trốn lên Bắc sang Trung Quốc.

Trong luật pháp của nhà Nguyễn, những người mang họ Nguyễn được hưởng nhiều đặc lợi, được triều đình ban thưởng. Vì thế các tội nhân cũng theo đó đổi họ sang Nguyễn nhằm tránh bị bắt tội, hưởng thêm ân sủng.

 

Cùng theo sự thay đổi của các triều đại những người mang họ Nguyễn càng ngày càng đông lên, cuối cùng lập ra triều Nguyễn. Triều Nguyễn cũng là triều đại phong kiến cuối cùng trong lịch sử Việt Nam.

Sự can thiệp từ thực dân Pháp

 

Trước khi đề cập tới quãng thời gian này, cần nhấn mạnh một đặc điểm của các dòng họ Việt Nam thời cổ đại. Vào thời cổ đại, dân chúng ở tầng lớp thấp bình dân thường không mang họ, chỉ có các vương tôn quý tộc mới có họ.

 

Vào thế kỷ 19, khi Việt Nam trở thành thuộc địa của người Pháp, lần đầu tiên người Pháp có cuộc điều tra về dân số với quy mô lớn nhất trên khắp Việt Nam.

 

Trong quá trình điều tra họ gặp phải một vấn đề phiền phức lớn, đó là: Đại bộ phận người dân ở tầng lớp thấp bình dân đều không có họ, nên không có cách nào để thống kê tổng kết. Vào lúc này phải làm như thế nào?

Hóa ra hai quốc gia là nguyên nhân khiến cho tỷ lệ người mang dòng họ Nguyễn đông nhất Việt Nam

Bảo Đại là vị vua cuối cùng của nhà Nguyễn (Ảnh: Wikipedia)

 

Người Pháp liền nghĩ ra một cách, trước đây triều Nguyễn chẳng phải là triều đại cuối cùng của người Việt sao, vậy những người không mang họ đó để họ đều mang họ Nguyễn. Dòng họ này, bởi thế lại được mở rộng với quy mô lớn chưa từng có thêm một lần nữa.

 

Kỳ thực cho dù không có người Pháp, họ Nguyễn vẫn là một dòng họ lớn nhất Việt Nam, tuy nhiên để chiếm một tỷ lệ lớn 40% như vậy, không thể không kể tới tác động của người Pháp.

Sự thật này đã thỏa mãn thắc mắc của bạn chưa? Nếu có ai hỏi bạn câu hỏi tương tự, hãy kể cho họ nghe câu chuyện này nhé!

 

Vén màn bí mật về dòng họ Nguyễn tại Việt Nam – Người nổi tiếng

 

 

Minh Tú (t/h) 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *